کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان

با ما بپیوندید :

توضیح انتخابات

قانون اساسی و قانون انتخابات برای کمیسیون مستقل انتخابات صلاحیت میدهد تا انتخابات ذیل را در افغانستان تدویر نمایند:

  • انتخابات ریاست جمهوری
  • انتخابات پارلمانی
  • انتخابات شوراهای ولایتی
  • انتخابات شوراهای ولسوالی
  • انتخابات شاروال ها
  • انتخابات شاروالی ها
  • انتخابات شوراهای قریه جات

کمیسیون مستقل انتخابات تا کنون سه نوع انتخابات را دایر نموده است:

انتخابات ریاست جمهوری

افغانستان به سیستم سیاسی ریاست جمهوری منتسب میباشد که در آن در راس ممکلت رئیس جمهور قرار دارد که مستقیماً از سوی مردم همان کشور انتخاب میگردد. مطابق این سیستم، برای رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان وظیفه سپرده میشود تا قانون اساسی سال ۱۳۸۲ را تطبیق و به مصالح مردم عمل نماید. رئیس جمهور در میان سایر امور، منحیث قوماندان اعلی قوای مسلح عمل نموده، لویه جرگه را دایر کرده، وزرا و سایر مسؤولان عالی رتبه را همراه با پارلمان تعین نموده، قوانین و فرمان های تقنینی را امضا نموده، کمیسیون ها را ایجاد کرده، حالات اضطراری را اعلام و لغو نموده و همه پرسی ها یا مراجعه به آرای عمومی را فرا میخواند.

دو تن از معاونان ریاست جمهوری، معاون اول و معاون دوم، در حالات غیابت، استعفا یا مرگ او، جانشین وی میشوند.

به تاریخ 18 میزان سال ۱۳۸۳، بیش از هشت میلیون تن از رأی دهندگانی که ثبت نام نموده نموده بودند، با اکثریت مطلق حامد کرزی را منحیث رئیس جمهور افغانستان انتخاب نمودند. تقریباً ۴۹۰۰ مرکز رأی دهی با داشتن ۲۲۰۰۰ محل رأی دهی در تمام ولسوالی های ۳۴ ولایت افغانستان فعال بودند. در خارج از کشور، رأی دهی در ۲۸۰۰۰ محل رأی دهی در ایران و پاکستان صورت گرفت. مراکز شمارش آراء در کابل، مزار شریف، کندهار، جلال آباد، کندز، بامیان، هرات و گردیز موقعیت داشتند.

انتخابات

بعد از دریافت ۵۰ فیصد آراء در انتخابات آزاد، عمومی و سری، مقام ریاست جمهوری اسلامی افغانستان برای ۵ سال احراز میشود. کاندیدان ریاست جمهوری باید شماری از معیارات بشمول داشتن تابعیت افغانستان، داشتن عمر بیش از ۴۰ سال و محکوم نشدن به جرایم جنگی یا جنایت را تکمیل نمایند.

درصورتیکه هیچ کاندیدی نتواند بیش از ۵۰ فیصد آراء را بعد از ختم دور اول انتخابات و اعلام نتایج کسب کند، دور دوم انتخابات باید در ظرف دوهفته دایر گردد. صرف دو کاندیدی که اکثریت آراء را دریافت نمایند، میتوانند در دو دوم اشتراک نمایند.

به اساس قانون اساسی سال ۱۳۸۲، مدت کار رئیس جمهور به تاریخ اول جوزای سال پنجم خاتمه یافته و انتخابات در ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز قبل از ختم دوره کار رئیس جمهور برگزار میگردد. درصورتی که رئیس جمهور استعفا بدهد یا شایسته گی اجرای وظایف را نداشته باشد، معاون اول رئیس جمهور الی زمان برگزاری انتخابات منحیث رئیس جمهور موقت عمل مینماید. به اساس قانون اساسی، انتخابات باید در ظرف سه ماه دایر گردد. در آن زمان، معاون اول رئیس جمهور نمیتواند قانون اساسی را تعدیل نماید، وزرا را عزل کند یا مراجعه به آرای عمومی را فرا خواند. برعلاوه، لازم است تا معاونان رئیس جمهور خود شانرا منحیث کاندیدان ریاست جمهوری در انتخابات نامزد نمایند.

انتخابات پارلمانی

شورای ملی که به عنوان پارلمان نیز شناخته میشود، متشکل از دو مجلس میباشد، مجلس نمایندگان که منحیث مجلس عوام یا ولسی جرگه شناخته میشود و مجلس سنا که منحیث مجلس اعیان یا مشرانو جرگه شناخته میشود.

ولسی جرگه دارای ۲۴۹ کرسی بوده که با درنظرداشت تناسب نفوس برای هر ولایت تقریباً دو کرسی اختصاص داده شده است.

شورای ملی میتواند در میان سایر کار ها، قوانین را تعدیل یا لغو کرده، برنامه ها را تائید کرده، بودجه حکومت را به تصویب رسانیده، وزرا را تغیر داده یا معاههدات را تصویب نماید. ولسی جرگه میتواند علیه یک وزیر رأی عدم اعتماد صادر نموده، مقرری هایی را که از سوی رئیس جمهور صورت میگرند، تائید یا رد نماید، کمیسیون ها را غرض بررسی اعمال حکومت تعین نماید.

نخستین انتخابات شورای ملی همزمان با انتخابات شوراهای ولایتی در ماه سنبله ۱۳۸۴ دایر گردید. به علت آنکه انتخابات شوراهای ولسوالی به تعویق افتاد، از هر شورای ولایتی دو نماینده به مشرانو جرگه انتخاب شد تا توازن میان اعضایی که به صورت غیر مستقیم انتخاب شده اند و آنعده اشخاصی که از سوی رئیس جمهور تعین شده اند، برقرار گردد.

انتخابات

اتباع افغانستان که برای حد اقل ده سال تابعیت این کشور را دارا بوده اند میتوانند خود را منحیث کاندید نامزد نمایند بشرط اینکه به جرایم ضد بشری یا جنایت محکوم نشده یا از حقوق مدنی شان از سوی محکمه محروم نشده باشند. سن تمام کاندیدان برای ولسی جرگه باید بیشتر از ۲۵ سال و برای مشرانو جرگه بیشتر از ۳۵ سال باشد.

قانون اساسی سال ۱۳۸۲ و قانون انتخابات سال ۱۳۸۹ احکامی را در بر دارند که نمایندگی زنان را در ولسی جرگه و شوراهای ولایتی تضمین مینماید. اگر از کاندیدان اناث در حوزه های انتخاباتی شان حمایت صورت گیرد، زنان بیشتر میتواند به این نهاد ها انتخاب گردند.

دوره کار ولسی جرگه به تاریخ اول سرطان سال پنجم بعد از انتخاب آن خاتمه میابد. انتخابات باید در بین ۳۰ تا ۶۰ روز قبل از ختم دوره کار ولسی جرگه، دایر گردد.

دوره کار مشرانو جرگه تاریخ ختم ندارد. بلکه دوره کار اعضای آن بسته گی به این دارد که آیا ایشان از سوی شوراهای ولایتی انتخاب میشوند یا از جانب شوراهای ولسوالی ها یا از سوی رئیس جمهور انتصاب میشوند.

انتخابات شوراهای ولایتی

هر یک از ۳۴ ولایت افغانستان دارای یک شورای ولایتی میباشد که مستقیماً از سوی رأی دهندگان آن ولایت انتخاب میشوند. به اساس قانون اساسی سال ۱۳۸۲، شورای ولایتی وظیفه دارد تا در جهت نیل به اهداف انکشافی کشور و بهبود امور ولایت سهم بگیرد. شوراهای ولایتی مشورت فراهم کرده و با اداره ولایت که در رأس آن والی قرار داشته و از سوی رئیس جمهور تعین میشود، از نزدیک کار نماید. ایشان مکلف اند تا از میان اعضای منتخب خود شان یک شخص را با اکثریت آراء انتخاب نمایند تا برای یک دوره چهارساله در مشرانو جرگه از همان ولایت نمایندگی نماید.

در سال ۱۳۸۴، ۳۰۲۵ تن از کاندیدان بشمول ۲۴۷ زن جهت احراز ۴۲۰ کرسی شورای ولایتی باهم به رقابت پرداختند.

انتخابات

نخستین انتخابات شوراهای ولایتی همزمان با انتخابات شورای ملی در ماه سنبله ۱۳۸۴ دایر گردید. انتخابات شوراهای ولایتی هر چهار سال از سوی باشندگان همان ولایت برگزار میگردد. شوراهای ولایتی نیز مانند انتخابات ریاست جمهوری و ولسی جرگه از طریق انتخابات منصفانه، عمومی ،سری و مستقیم انتخاب میگردند.

تعداد کرسی ها در شوراهای ولایتی به اساس نفوس همان ولایت تعین میگردد. هر شورای ولایتی بین 7 تا 31 کرسی دارد.

۷ عضو کمتر از ۵۰۰۰۰۰ باشنده
 ۱۳ عضو  ۵۰۰۰۰۰ الی یک میلیون باشنده
 ۱۹ عضو  یک میلیون الی دو میلیون باشنده
 ۲۵ عضو  دو میلیون الی سه میلیون باشنده
 ۳۱ عضو  بیشتر از سه میلیون باشنده

 

حد اقل یک ربع کرسی ها در هر ولایت برای کاندیدان زن اختصاص داده میشود. زنان در تساوی با مردان قرار دارند اما اگر شمار کافی زنان کرسی های بالا را بدست آورده نتوانند، کرسی های آخری در هر شورای ولایتی برای کاندیدان اناث اختصاص داده خواهد شد تا اطمینان حاصل گردد که زنان آن تعداد کرسی هایی را که قانون برای ایشان تعین نموده است، دارا میباشند.